فارسی

گالینگور

تحریر

پالتویی

1206

«دزیره» (Désirée) رمانِ تاریخیِ پرخواننده‌ای از آن‌ماری سلینکو (Annemarie Selinko) است که نخستین‌بار به آلمانی در ۱۹۵۱ منتشر شد و کمی بعد ترجمهٔ انگلیسی‌اش در ۱۹۵۳ به بازار آمد. داستان در قالب یادداشت‌های روزانهٔ دزیره کلاری—دختر یک تاجرِ ابریشمِ مارسی—روایت می‌شود؛ همان دلباختهٔ جوانیِ ناپلئون که بعدها با ژنرال برنادوت ازدواج کرد و با جلوسِ او بر تخت، ملکهٔ سوئد و نروژ (ملکه دزیدریا) شد. داستان و زاویه‌دید رمان از ۱۷۹۴ تا ۱۸۲۹ را پوشش می‌دهد و با لحنی صمیمی، رشدِ شخصیتیِ دزیره را از یک دختر ساده تا زنی پخته در متنِ انقلاب فرانسه، صعود و سقوط ناپلئون و تغییر توازن قدرت در اروپا دنبال می‌کند. انتخابِ فرمِ «دفترچهٔ خاطرات» باعث می‌شود رویدادهای بزرگ تاریخی از زاویه‌ای شخصی و روزمره دیده شوند—از نامزدیِ نافرجام با ناپلئون تا وصلت با برنادوت و کوچ به دربار استکهلم. شخصیت‌ها و واقعیت تاریخی دزیره کلاری: قهرمان و راوی. بر پایهٔ شخصیت واقعی برناردین اوژِنی دزیره کلاری (۱۷۷۷–۱۸۶۰) که ملکهٔ سوئد و نروژ شد. ناپلئون بناپارت و ژوزفین: محور سِیرِ عاشقانه و سیاسی آغازین رمان. ژان‌باتیست برنادوت (بعدها کارل چهاردهم یوهان): افسر بلندآتیه‌ای که همسر دزیره و پادشاه سوئد می‌شود. سلینکو از واقعیت‌های ثبت‌شده الهام می‌گیرد اما داستان‌پردازی را هم دخالت می‌دهد؛ بنابراین، اثر رمان تاریخی است نه زندگی‌نامهٔ مستند. موفقیت و ترجمه‌ها «دزیره» خیلی زود به پرفروش‌های نیویورک‌تایمز راه یافت (صدر فهرست در ۸ مارس ۱۹۵۳) و به بیش از ۲۵ زبان ترجمه شد؛ ۱۹۵۴ نیز هالیوود اقتباسِ مشهوری از آن ساخت. این کتاب در ایران توسط ایرج پزشکزاد ترجمه و توسط انتشارات فرهنگ معاصر منتشر شده است. اقتباس سینمایی فیلم Désirée (1954) به کارگردانی هنری کاستر با نقش‌آفرینی ژان سیمِنز (دزیره) و مارلون براندو (ناپلئون) ساخته شد و برای طراحی صحنه و طراحی لباس نامزد اسکار بود. چرا داستان «دزیره» را بخوانیم؟ روایتی انسانی از تاریخِ بزرگ: وقایع سترگِ عصر ناپلئون از دریچهٔ زندگی روزمرهٔ یک زن. ساختار خاطره‌نویسی که خواندن را سیال و همدلانه می‌کند. اهمیت فرهنگی: از رمان پرفروش تا فیلم نامزد اسکار؛ اثری که در حافظهٔ جمعیِ خوانندگانِ رمان‌های تاریخی ماندگار شده است. اگر به این‌ها علاقه دارید، «دزیره» مناسب شماست: رمان تاریخی شخصیت‌محور، تاریخ انقلاب فرانسه و دورهٔ ناپلئون، قصه‌های عاشقانه در بستر دگرگونی‌های سیاسی، و روایت‌هایی با لحنِ دفترچهٔ خاطرات.